Chia sẻ nội dung:

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

Tỏi – thảo dược nền tảng giúp ổn định đường ruột tôm

Trong nuôi tôm, tỏi được xem là một trong những thảo dược cơ bản nhưng mang lại hiệu quả rất rõ rệt, đặc biệt với các bệnh liên quan đến đường ruột. Hoạt chất allicin hình thành khi tỏi được đập dập có khả năng kháng khuẩn, kháng nấm mạnh, giúp ức chế vi khuẩn gây hội chứng phân trắng, đứt khúc phân và rối loạn tiêu hóa. Tỏi thường được sử dụng định kỳ khi ao nuôi có dấu hiệu đường ruột kém ổn định, tôm ăn yếu hoặc thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi. 

Việc bổ sung tỏi giúp đường ruột tôm khỏe hơn, tăng khả năng hấp thu thức ăn, từ đó giảm hệ số FCR và hạn chế phải dùng kháng sinh. Liều dùng phổ biến là 10–15 g tỏi tươi/kg thức ăn/ngày, cho ăn liên tục 5 ngày mỗi đợt; khi trộn cần nghiền nhuyễn và dùng chất kết dính để tránh tan nước.

Diệp hạ châu – hỗ trợ gan tụy và tăng sức đề kháng

Diệp hạ châu, hay còn gọi là cây chó đẻ, được sử dụng nhiều trong nuôi tôm nhờ khả năng bảo vệ gan và hỗ trợ giải độc. Thảo dược này đặc biệt phù hợp trong giai đoạn tôm bị stress, gan tụy nhạt màu, teo nhỏ hoặc sau khi ao gặp biến động môi trường như mưa lớn, pH giảm mạnh. Việc bổ sung diệp hạ châu giúp gan tụy phục hồi tốt hơn, tăng sức đề kháng tự nhiên và giảm nguy cơ bùng phát các bệnh nguy hiểm như đốm trắng hay teo gan. 

Ngoài ra, thảo dược này còn hỗ trợ hệ tiêu hóa, giúp tôm ăn ổn định trở lại. Cách dùng phổ biến là nấu nước diệp hạ châu cô đặc rồi trộn vào thức ăn với liều khoảng 5 g/kg thức ăn, sau đó có thể tăng dần lên 8 g/kg khi tôm đã quen mùi vị.

Cây cộng sản – giải pháp tự nhiên cho bệnh phân trắng

Cây cộng sản (còn gọi là bớp bớp, cỏ việt minh, cỏ lào, cây ba bốp, cây lốp bốp, cỏ Nhật) là thảo dược được nhiều hộ nuôi truyền tai nhau trong điều trị phân trắng. Với tính ấm, vị cay và mùi đặc trưng, cây có tác dụng sát khuẩn, kháng viêm và ức chế vi khuẩn đường ruột. Thảo dược này thường được sử dụng khi tôm có biểu hiện phân trắng kéo dài, đứt khúc hoặc ruột rỗng nhưng chưa đến mức nặng. Ưu điểm lớn của cây cộng sản là giúp cắt nhanh triệu chứng bệnh mà không gây sốc cho tôm. 

Khi sử dụng đúng cách, tôm hồi phục nhanh, ăn lại tốt và giảm nguy cơ tái phát. Người nuôi thường đun cây cộng sản với lượng nước vừa đủ, nấu sôi thêm khoảng 15 phút, để nguội rồi trộn nước thuốc vào thức ăn, cho tôm ăn liên tục 2 ngày.

Gừng – giảm stress, ổn định tiêu hóa và hỗ trợ miễn dịch

Gừng không chỉ quen thuộc trong đời sống mà còn mang lại nhiều lợi ích trong nuôi tôm nhờ khả năng kháng khuẩn, chống oxy hóa và kích thích tiêu hóa. Thảo dược này đặc biệt phù hợp khi tôm bị stress do thời tiết, thay nước hoặc mật độ nuôi cao. Các hợp chất phenolic trong gừng giúp giảm kích ứng đường ruột, cải thiện hoạt động enzyme tiêu hóa và hạn chế tác động tiêu cực của hội chứng phân trắng. 

Việc bổ sung gừng giúp tôm ăn khỏe hơn, giảm hao hụt và tăng khả năng phục hồi sau bệnh. Cách dùng thông thường là nghiền 20g gừng tươi trộn với chất kết dính, sau đó trộn đều với 1 kg thức ăn, để khô khoảng 30 phút trước khi cho ăn.

Đậu mười – bảo vệ gan và hỗ trợ tăng trưởng

Đậu mười là thảo dược ít phổ biến nhưng mang lại giá trị cao trong nuôi tôm, đặc biệt ở các ao nuôi thâm canh. Nhờ chứa nhiều flavonoid, saponin và chất chống oxy hóa, đậu mười giúp bảo vệ gan, cải thiện chức năng trao đổi chất và hỗ trợ kiểm soát hội chứng phân trắng. Thảo dược này thường được dùng khi tôm tăng trưởng chậm, gan hoạt động kém hoặc sau giai đoạn bệnh. 

Lợi ích lớn nhất là giúp tôm phục hồi thể trạng, tăng khả năng tăng trưởng mà không gây áp lực lên gan tụy. Liều dùng phổ biến là 50g đậu mười nghiền mịn trộn với 1 kg thức ăn, cho ăn đều đặn trong nhiều ngày.

Nha đam – tăng sức đề kháng và bảo vệ gan tụy

Nha đam chứa nhiều hoạt chất sinh học có lợi cho tôm, đặc biệt trong việc tăng cường miễn dịch và bảo vệ gan tụy. Thảo dược này thường được sử dụng khi ao nuôi có nguy cơ bùng phát bệnh đốm trắng hoặc hoại tử gan tụy cấp. Nha đam giúp giảm tổn thương gan, hỗ trợ giải độc và nâng cao tỷ lệ sống của tôm khi gặp mầm bệnh. Ngoài ra, việc bổ sung nha đam còn giúp tôm ổn định tăng trưởng mà không ảnh hưởng đến sức ăn. Liều dùng được khuyến nghị khoảng 1 g nha đam/kg thức ăn, cho ăn cách ngày để đạt hiệu quả tốt nhất.

Riềng – khắc tinh của vi khuẩn Vibrio

Riềng được đánh giá cao trong nuôi tôm nhờ khả năng ức chế mạnh vi khuẩn Vibrio, tác nhân chính gây hội chứng chết sớm và hoại tử gan tụy. Thảo dược này thường được dùng trong giai đoạn phòng bệnh hoặc khi ao nuôi có dấu hiệu Vibrio gia tăng. Việc bổ sung riềng giúp giảm mật độ vi khuẩn gây hại, bảo vệ gan tụy và hạn chế bùng phát dịch bệnh trên diện rộng. 

Khi sử dụng đúng liều, riềng không chỉ giúp tôm khỏe hơn mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào kháng sinh. Liều dùng phổ biến là 5–10 g riềng/kg thức ăn, cho ăn liên tục trong khoảng 10–12 ngày.

Việc sử dụng thảo dược giúp bà con giảm dần sự phụ thuộc vào kháng sinh và hóa chất, từ đó hạn chế ô nhiễm môi trường nước và đảm bảo an toàn cho sản phẩm thủy sản. Ngoài ra, thảo dược còn giúp ổn định hệ vi sinh trong ao, hỗ trợ gan tụy, đường ruột và nâng cao tỷ lệ sống của tôm cá trong suốt vụ nuôi.

Khi áp dụng đúng cách, thảo dược không chỉ là giải pháp phòng trị bệnh hiệu quả mà còn là hướng đi bền vững cho ngành nuôi trồng thủy sản hiện nay.