|

Mô hình nuôi tôm hai giai đoạn, với hồ nổi lót bạt, có mái che ở Trại thực nghiệm và sản xuất giống thủy sản Thứ Sáu Biển, huyện An Biên, Kiên Giang.
Phá thế độc canh cây lúa
Trở lại vùng U Minh Thượng lần này, chúng tôi đến một địa danh “có tiếng” nghèo khó, đó là xứ Cạnh Ðền, một ấp thuộc xã Vĩnh Phong - nơi có phong trào chuyển dịch từ độc canh cây lúa, sang mô hình canh tác tôm - lúa mạnh nhất vùng. Ông Lê Tấn Nghi, người dân ở ấp Cạnh Ðền, khoe: “Hai héc-ta tôm càng xanh của tui vụ này thu hoạch ngót nghét 200 triệu đồng đấy! Năm nay, khá hơn năm ngoái, sản lượng và giá đều cao”. Chỉ tay về hướng có căn nhà khang trang, ông Nghi nói: “Bên anh Dân đang thu hoạch, bán giá 170.000 đồng/kg, cao hơn so với thời điểm tui bán. Cả xóm, vụ tôm năm nay ai cũng trúng mùa nên rất phấn khởi”.
Lão nông Lê Tấn Nghi kể, mới hơn mười năm trước cả huyện Vĩnh Thuận này còn nghèo khó lắm, hộ giàu chỉ đếm trên đầu ngón tay. Người nông dân chỉ có “sức trâu”, tư liệu sản xuất mỗi nhà chỉ dăm công ruộng, khá hơn thì một, hai héc-ta. Ruộng mỗi năm làm một vụ lúa mùa, nhiều thửa ruộng phèn mặn quá người ta bỏ cho cỏ năn, cỏ lác mọc. Nhưng rồi phong trào nuôi tôm sú nở rộ ở nhiều nơi, nông dân Vĩnh Thuận cũng nhập cuộc. Phó Giám đốc Hợp tác xã ấp Căn Cứ (xã Vĩnh Phong) Cô Văn Sửa cho biết: “Thấy người ta nuôi tôm, mình cũng bắt chước nuôi, đưa nước mặn vào ruộng. Cũng đào vuông, thả giống, cho ăn, xử lý ao nuôi… nhưng cứ thất bại. Ðến khi gặp kỹ sư nông nghiệp, nắm được quy trình, kỹ thuật mới thành công. Những cánh đồng cỏ năn, cỏ lác mọc um tùm ngày nào dần được cải tạo thành ruộng tôm, đất cũng từ đó mà có giá hơn”.
Năm 2017, toàn huyện Vĩnh Thuận có gần 23.000 ha đất nuôi tôm, với sản lượng hơn 12.500 tấn, tăng gần 20% so cùng kỳ năm 2016. Phần lớn sản lượng tôm tăng là do nông dân ưa con tôm càng xanh, nên chuyển dịch mạnh. Trong tổng sản lượng hơn 12.500 tấn tôm, tôm càng xanh chiếm gần một nửa. Những địa bàn nuôi tôm càng xanh nhiều và đang tiếp tục phát triển là các xã: Vĩnh Bình Bắc, Vĩnh Bình Nam, Bình Minh, Vĩnh Phong, Tân Thuận và một phần của xã Vĩnh Thuận. Hiện giá tôm càng xanh loại I ở vùng U Minh Thượng, nhất là ở Vĩnh Thuận lên đến 180.000 đồng/kg. Ông Lê Minh Liệt, ngụ ấp Ðông Tranh, xã Vĩnh Bình Bắc cho biết, những năm qua nhờ giá tôm luôn ở mức cao mà kinh tế gia đình ông khá hơn trước. Ông nói: “Gia đình tôi có 7 ha nuôi tôm kết hợp trồng lúa, hằng năm cho lợi nhuận khoảng 700 triệu đồng. Quy trình chăm sóc tôm, nhất là tôm càng xanh cũng “khỏe”, tận dụng gốc rạ, sinh vật trên ruộng lúa làm thức ăn cho tôm, cho nên giảm được chi phí”.
Cùng với Vĩnh Thuận, hai huyện khác trong vùng U Minh Thượng có diện tích nuôi tôm lớn là An Biên và An Minh. Theo đó, năm 2018 huyện An Biên có 19.622 ha nuôi tôm nước lợ, trong đó 17.522 ha luân canh tôm - lúa. Còn ở huyện An Minh, diện tích vụ tôm nuôi nước lợ 5 năm nay là hơn 47.768 ha, trong đó nông dân đã bắt đầu chuyển dịch từ nuôi tôm sú sang thả nuôi tôm càng xanh. Theo Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) huyện Vĩnh Thuận Võ Hoàng Nguyên, sở dĩ người dân U Minh Thượng bắt đầu chuộng con tôm càng xanh do giống tôm này chịu được thời tiết khắc nghiệt của vùng, giá bán lại cao hơn so với con tôm sú. Tôm càng xanh ở đây giá cao hơn tôm càng xanh ở các nơi khác còn vì chất lượng thịt ngon, ngọt, do được nuôi trong môi trường tự nhiên, ăn rong tảo, không ăn thức ăn công nghiệp. Do quá trình xử lý phèn, mặn trên đất hoang để nuôi tôm, cho nên từ lúc nào không biết, cây lúa bắt đầu sinh trưởng, cho năng suất cao và chỉ có giống lúa mùa, sử dụng phân bón hữu cơ, kháng sâu bệnh là phát triển tốt trên đất nuôi tôm. “Có thể nói ngay từ đầu, nông dân Vĩnh Thuận nói riêng và U Minh Thượng nói chung đã thực hiện khởi nghiệp nuôi tôm thoát nghèo bằng nông nghiệp “sạch”, tức là không phụ thuộc vào phân bón hóa học và các loại thuốc bảo vệ thực vật độc hại khác”- ông Võ Hoàng Nguyên nói.

Nông dân huyện Vĩnh Thuận phân loại tôm càng xanh, xuất bán cho thương lái.
|