Chia sẻ nội dung:

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Không phải ngẫu nhiên mà tôm khô trở thành một phần không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết của người Việt. Đằng sau những con tôm đỏ au ấy là cả một câu chuyện về hương vị, về sự cần lao và ý nghĩa sum vầy.

Hương vị của nắng gió và biển cả

Tôm khô không chỉ là một món ăn, nó là sự kết tinh của sản vật thiên nhiên và sự khéo léo của con người. Từ xa xưa, tôm khô đã gắn liền với đời sống người dân ven biển Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng – những vùng đất "mũi tàu" nơi biển cả và sông ngòi giao hòa.

Người dân nơi đây, từ thế hệ này sang thế hệ khác, đã khéo léo biến những con tôm đất, tôm bạc tươi rói thành món khô dai ngọt qua các công đoạn thủ công tỉ mỉ: chọn tôm tươi ngon, luộc chín, phơi dưới cái nắng vàng rực rỡ và bóc vỏ khéo léo. Cái nắng làm thịt tôm săn lại, giữ trọn vị ngọt đậm đà của biển, tạo nên độ dai mềm đặc trưng mà không một loại gia vị công nghiệp nào có thể bắt chước được. Mùi thơm của tôm khô khi mở bao bì ra chính là mùi của ký ức, mùi của những ngày Tết xưa quây quần bên chạp tôm phơi trước sân nhà.

Linh hồn của mâm cỗ Tết

Trong những ngày Tết bận rộn, tôm khô trở thành cứu cánh cho các bà nội trợ nhờ tính tiện dụng và đa năng.

- Món nhậu lai rai: Một đĩa tôm khô củ kiệu, thêm vài lát hột vịt bắc thảo là đủ để các chú, các bác nhâm nhi ly rượu mừng xuân. Vị chua ngọt giòn tan của củ kiệu quyện với vị ngọt dai của tôm khô tạo nên sự cân bằng hoàn hảo, chống ngán cho những bữa tiệc đầy thịt mỡ.

- Ngọt nước canh súp: Chỉ cần vài con tôm khô nấu cùng khổ qua, bầu hay bí, nồi canh ngày Tết bỗng trở nên thanh tao, ngọt lịm tự nhiên.

- Ăn vặt sang trọng: Tôm khô loại 1 (tôm đất) còn được dùng như một món ăn vặt cao cấp, đãi khách đến chơi nhà, vừa lịch sự lại vừa ngon miệng.

Món quà biếu tặng tinh tế

Người Việt tặng nhau tôm khô không chỉ vì giá trị vật chất, mà còn vì ý nghĩa phong thủy và tình cảm gửi gắm trong đó.

Màu đỏ cam tự nhiên của tôm khô tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc và phú quý đầu năm. Tặng tôm khô là gửi lời chúc cho gia chủ một năm mới sung túc, "đỏ" cả năm. Hơn nữa, tôm khô dễ bảo quản, giữ được lâu, là món quà thực tế thể hiện sự tinh tế và tấm lòng trân trọng của người tặng đối với đối tác, người thân hay bạn bè phương xa.

Kinh tế và sự thay đổi trong thói quen biếu tặng

Về mặt kinh tế, tôm khô được ví như “vàng đỏ" của ngành thủy sản Việt Nam dịp Tết. Năm 2025, sản lượng tôm đạt 1,3 triệu tấn, góp phần vào kim ngạch xuất khẩu 11,3 tỷ USD, trong đó tôm khô cao cấp là mặt hàng tăng trưởng mạnh.

Không chỉ phục vụ thị trường nội địa, hương vị tôm khô Việt Nam đã vươn xa ra thế giới. Tuy nhiên, trước thách thức của biến đổi khí hậu và yêu cầu khắt khe của thị trường, người làm nghề đang dần áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc để đảm bảo sản phẩm sạch và an toàn. Điều này đã nâng tầm tôm khô từ món ăn dân dã thành quà biếu cao cấp, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại: ưu tiên sức khỏe, bền vững và ý nghĩa.

Gắn kết tình thân

Với những người con xa xứ, tôm khô là sợi dây kết nối với quê nhà. Dù ở bất kỳ đâu, chỉ cần nếm thử vị ngọt của con tôm khô, ký ức về những ngày Tết sum vầy, về hình ảnh các bà các mẹ cần mẫn bóc vỏ tôm lại ùa về. Nó là hương vị của sự đoàn viên, là chút tình quê gửi gắm qua từng thớ thịt dai ngọt.

Tết này, nếu có dịp về miền biển, đừng quên mang về một ít tôm khô làm quà. Tôm khô – Giản dị mà sang trọng, mộc mạc mà đậm đà, xứng đáng là hương vị Tết không thể thiếu trong lòng người Việt.