Chia sẻ nội dung:

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

Theo Bộ Hàng hải và Nghề cá Indonesia (KKP), các lô hàng này được xuất khẩu từ ngày 31/10/2025 đến 7/2/2026, đánh dấu bước phục hồi đáng kể của ngành tôm nước này tại thị trường Mỹ – đối tác nhập khẩu lớn nhất.

Áp dụng chứng nhận không nhiễm Cesium-137

Bước ngoặt đến từ việc Indonesia triển khai hệ thống chứng nhận không nhiễm Cesium-137 (Cs-137) đối với thủy sản xuất khẩu. Bà Ishartini, người đứng đầu Cơ quan Giám sát và Kiểm soát Chất lượng sản phẩm thủy sản và Nghề cá (BQQ) thuộc KKP, cho biết toàn bộ container tôm trước khi xuất khẩu đều phải trải qua quy trình quét và kiểm tra phóng xạ.

Sau khi đạt yêu cầu, lô hàng được cấp Giấy chứng nhận Chất lượng và An toàn Sản phẩm Thủy sản và Nghề cá (SMKHP) – tài liệu bắt buộc theo yêu cầu của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA).

Trong tổng số 1.852 container, 1.027 container đã cập cảng tại các trung tâm logistics lớn của Mỹ như Los Angeles, Houston, New York, Chicago và Miami. Khoảng 825 container còn lại đang trên đường vận chuyển.

Theo số liệu từ phía Indonesia, tổng khối lượng tôm xuất khẩu trong đợt này đạt 155.999 tấn, với giá trị khoảng 5.300 tỷ rupiah, tương đương 315 triệu USD (gần 8.200 tỷ đồng).

Nguồn cung chủ yếu đến từ các nhà máy chế biến tại đảo Java và tỉnh Lampung – hai trung tâm sản xuất tôm xuất khẩu lớn nhất của Indonesia.

Giới chức nước này nhấn mạnh hệ thống chứng nhận Cs-137 được xây dựng với sự phối hợp của Cơ quan Quản lý Năng lượng Hạt nhân (BAPETEN) và Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới Quốc gia (BRIN). Quy trình kiểm soát được triển khai tại các điểm then chốt trong chuỗi sản xuất nhằm đảm bảo sản phẩm xuất khẩu không nhiễm phóng xạ.

Hệ quả từ bê bối tháng 8/2025

Trước đó, vào tháng 8/2025, cơ quan chức năng Mỹ phát hiện đồng vị phóng xạ Cesium-137 trong một số lô tôm nhập khẩu từ Indonesia, chủ yếu có nguồn gốc từ Java và Lampung.

Cesium-137 là một đồng vị phóng xạ có chu kỳ bán rã khoảng 30 năm, có thể tồn tại lâu dài trong môi trường và lan truyền qua nước, đất và sinh vật. Khi xâm nhập vào cơ thể người, chất này làm gia tăng nguy cơ ung thư nếu phơi nhiễm ở mức cao hoặc kéo dài.

Sự cố khiến hơn 6.000 tấn tôm Indonesia bị trả về, giá tôm nguyên liệu trong nước giảm tới 35%. Chính phủ Indonesia sau đó buộc phải tiêu hủy 5,7 tấn sản phẩm nhiễm phóng xạ và siết chặt quy trình kiểm tra trước khi cho phép xuất khẩu trở lại.

Phục hồi niềm tin thị trường

Việc nối lại xuất khẩu sang Mỹ được xem là tín hiệu tích cực đối với ngành tôm Indonesia, trong bối cảnh cạnh tranh tại thị trường này ngày càng gay gắt và yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm ngày càng nghiêm ngặt.

Giới phân tích cho rằng, sự kiện này cho thấy vai trò then chốt của hệ thống chứng nhận và kiểm soát chất lượng trong thương mại thủy sản quốc tế. Một sự cố kỹ thuật có thể nhanh chóng chuyển thành khủng hoảng thị trường nếu thiếu cơ chế giám sát minh bạch và được quốc tế thừa nhận.

Việc khôi phục xuất khẩu không chỉ giúp Indonesia giảm thiểu thiệt hại kinh tế ngắn hạn, mà còn là phép thử đối với năng lực quản lý rủi ro và đáp ứng tiêu chuẩn của ngành thủy sản nước này trong dài hạn.