lộ trình sử dụng thức ăn hiệu quả cho tôm

Chia sẻ nội dung:

Lộ trình sử dụng thức ăn hiệu quả cho tôm

Hình dạng thức ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bắt mồi, tiêu hóa và tốc độ tăng trưởng của tôm. Việc lựa chọn đúng dạng thức ăn cho từng giai đoạn không chỉ giúp tối ưu hiệu quả dinh dưỡng mà còn góp phần duy trì môi trường ao nuôi ổn định.

Thức ăn dạng bột

Trong những ngày đầu đời, khi miệng tôm còn nhỏ và hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, thức ăn dạng bột trở thành lựa chọn gần như bắt buộc. Với kích thước hạt siêu mịn, chỉ từ vài chục đến vài trăm micron, loại thức ăn này phù hợp cho tôm ở giai đoạn ấu trùng (nauplius, mysis, postlarvae) và tôm post nhỏ (PL5–PL15), giúp tôm dễ bắt mồi và hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn.

Điểm mạnh của dạng bột nằm ở khả năng phân tán đều trong nước, giúp tôm nhỏ dễ dàng bắt mồi, đồng thời người nuôi có thể phối trộn thêm tảo, vitamin hoặc men vi sinh để tăng giá trị dinh dưỡng, hỗ trợ tiêu hóa và tăng sức đề kháng cho tôm non.

Tuy nhiên, nhược điểm cũng không nhỏ: bột tan nhanh trong nước, gây thất thoát dinh dưỡng và ô nhiễm nếu cho ăn không đúng cách. Do đó, kỹ thuật viên thường khuyến cáo trộn bột với nước rồi rải mịn quanh ao hoặc cho ăn bằng khay, nhằm hạn chế hao hụt và đảm bảo lượng ăn thực tế.

Thức ăn dạng vụn

Sau giai đoạn post nhỏ, tôm sẽ bước vào thời kỳ chuyển tiếp quan trọng: khi hệ tiêu hóa bắt đầu hoàn thiện và khả năng bắt mồi tăng lên. Chính vì vậy, thức ăn dạng vụn được xem là lựa chọn tối ưu để giúp tôm làm quen với cấu trúc và độ cứng của thức ăn viên.

Loại thức ăn này được tạo ra bằng cách nghiền nhỏ các viên ép, cho ra những hạt có kích thước không đồng đều nhưng vừa miệng tôm. Nhờ vậy, tôm post đến tôm nhỏ (khoảng 0,05 – 1 g/con) dễ dàng bắt mồi, tiêu hóa tốt hơn và phát triển đồng đều trong giai đoạn 10–20 ngày đầu sau khi thả nuôi.

Thức ăn dạng vụn sẽ ít tan trong nước hơn so với dạng bột, từ đó khắc phục được nhược điểm chí mạng của dạng thức ăn trước và đồng thời duy trì giá trị dinh dưỡng trong ao một cách ổn định.

Tuy nhiên, người nuôi cần lưu ý: nếu để lâu trong nước thì thức ăn vẫn có thể tan ra, làm tăng tải hữu cơ và gây ô nhiễm. Vì vậy, khi tôm đạt 1–2 g/con, người nuôi nên chuyển dần sang viên nhỏ, giúp giảm thất thoát và cải thiện tốc độ tăng trưởng.

Thức ăn dạng viên

Khi nhắc đến nuôi tôm thương phẩm, thức ăn dạng viên gần như là lựa chọn mặc định trong mọi ao nuôi hiện nay. Loại thức ăn này được nén thành hình trụ ngắn, có độ bền cao trong nước và nhiều kích thước khác nhau (0,8–3 mm), phù hợp với nhiều giai đoạn phát triển khác nhau — từ tôm giống lớn đến tôm thương phẩm trong hệ thống nuôi công nghiệp.

Thức ăn viên thường có hai dạng chính:

- Viên chìm: đáp ứng tập tính kiếm ăn dưới đáy của tôm

- Viên nổi hoặc lơ lửng: thường chỉ dùng phục vụ quan sát hành vi ăn hoặc nuôi công nghệ cao.

Với cấu trúc chắc chắn giúp dạng này có độ bền cao, ít tan trong nước giúp giá trị dinh dưỡng ổn định. Ngoài ra thức ăn viên giúp người nuôi dễ dàng kiểm soát khẩu phần, hạn chế thất thoát và duy trì chất lượng nước ổn định trong suốt vụ nuôi.

Tuy nhiên, nếu viên quá cứng khiến tôm nhỏ khó còn, còn viên giá rẻ dễ bị vỡ, làm đục và ảnh hưởng đến chất lượng nước. Vì vậy, người nuôi nên chọn thức ăn viên có độ đồng đều, mặt nhẵn, độ ẩm thấp, đồng thời cần thay đổi kích thước viên với từng giai đoạn tăng trưởng của tôm, tránh tình trạng tôm ăn không hết hoặc không tiêu hóa được hết thức ăn.

Chọn đúng dạng - Nuôi đúng giai đoạn

Mỗi dạng thức ăn đều được thiết kế để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và tập tính ăn của tôm ở từng giai đoạn phát triển. Việc chọn đúng dạng thức ăn không chỉ giúp tôm tăng trưởng nhanh, giảm hao hụt mà còn duy trì môi trường ao ổn định. Hiểu rõ đặc điểm của từng loại và áp dụng linh hoạt theo từng giai đoạn chính là chìa khóa để người nuôi tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả và hướng đến vụ nuôi thành công, bền vững.